Devlet by PlatoMy rating: 5 of 5 stars
Bir çoğumuz gibi ben de sürekli ikincil kaynaklardan yararlanarak kitaba atıf yapıyor, hakkında konuşuyorken şu kitabı bir okuyayım dedim kendi kendime. Kitabı okumaya başladığımda giderek şaşkınlığım takdire dönüştü gerçekten de. Karşımda eski püskü fikirleri anlatan bir kişi bulmayı beklerken zaman zaman Platon'un kitabını yeni yazmış olduğu hissine de kapılmadım değil doğrusu. Sanırım bu nedenledir ki aradan yaklaşık 2400 yıl geçmiş (mö.375) olmasına rağmen hala devlet ütopyadaki fikirleri tartışıyoruz. Bu durum gayet ilginç geldi bana.
Platon ölüme mahkum edilmiş olan hocası Sokrates'i bu diyalogda konuşturarak adeta ölümsüzleştiriyor. Sokratesin dilinden; doğruluk ve iyinin ne olduğunu, düzenli bir toplumun ortaya çıktığını, ideal devletin koruyucu ve yönetci ve halkının hangi özellik ve erdemlere sahip olması gerektiğini, hükümdarın neden filozof olması gerektiğini, bozuk devlet düzenlerini, hayvani hislerin beslenmesinin nasıl adım adım bir devleti zorbalığa taşıdığını dinliyoruz.
Sokratesin iddialarını ispatlamak için karşısındakine sorduğu bazı basit sorulara karşısındakinin cevap veremeyince Sokratesin haklı olduğunu kabul etmesi bugün biraz safça bir anlatım tarzı olarak düşünülebilir. Açıkçası bazı tartışmaların basit cevaplarla ispat edildiğinin söylenmesi kendi kendime gülümsememe neden olmadı da değil. Ancak bu durum 2400 yıl öncesinde yaplımış tartışmaların öneminin azalmasına neden olmuyor bana göre. Dönemine göre düşünüldüğünde çok büyük fikirler oldukları aşikar.
Biliyorsunuz ki demokarsilerin zayıflaması ve halk gözünde hakikatin giderek değerini yitirmesi (Post-truth) tartışmaları sürekli gündemde. Platon'un demokrasilerin nasıl adım adım otoriterleşme eğiliminde olduğunu anlatan tespitlerini okuyunca bu konular o kadar da yeni değilmiş diyeceksiniz kendi kendinize.
Benim için keyifli bir okuma oldu. Sizlere de öyle olmasını dilerim.
View all my reviews
