Gretl: Özgür ve Açık Kaynak Kodlu Ekonometri Yazılımı

Gretl* platformlar arası, birçok işletim sisteminde çalışabilen bir ekonometri yazılımıdır. C programlama dili ile yazılmıştır. Özgür bir yazılımdır, açık kaynak kodludur. Bu anlamda bu yazılımı isteyenler Free Software Foundation tarafından yayınlanan GPL lisansı ile değiştirebilir ve/veya yeniden dağitabilirler.

*Gretl : Gnu Regression, Econometrics and Time-series Library

Bu dönem doktora derslerimden biri de ekonometri olduğundan tekrar kendime bir paket program arayışı içerisine girmiştim. İnternette yaptığım küçük bir arama beni gretl adlı programa götürdü. Ekonometri ile ilgilenenler bilirler genelde bu tip yazılımları kullanmak ustalık ister. Yani ekonometri bilmenin yanı sıra programın kullanımını da çözmeniz gerekir. Bu programların bazıları komut satırından çalıştığı için adeta bir programcıya dönüşmeniz gerekir. GNU R gibi ileri düzey istatistik programlarını kullanmak için kendi script dillerinde iyi kötü ustalaşmak gerekiyor.

(R, gerçek bir dil ve istatistik hesaplarını yapabilmemiz, grafikleri elde edebilmemiz için bize ortam sunan bir program. Doğrusal ve doğrusal olmayan programlama, istatistiksel testler, zaman serisi analizleri, sınıflandırma vb. işlemleri yapabilmektedir. Yüzlerce fonksiyonu bulunuyor. Kullanıcılarına da yeni fonksiyonlar eklemeleri için olanak sağlıyor. İstatistik ve Özgür Yazılım) Aslında R içerisinde R Commander paketi yüklendiğinde bir arayüz desteği ortaya çıkıyor. Ya da RKWard gibi SPSS kullanıcılarının aşina olduğu arayüzleri de bulunuyor. Ancak Ekonometriye özgü özelliklerin birarada mevcut olduğu bir yazılım arıyorsak ne yazık ki bulamıyoruz. Bulamıyoruz derken tabii ticari yazılımlar arasında bu işi gayet iyi yapanlar var ama tabii yüzlerce dolar ödemek isterseniz.

R dan da bir sonraki yazımda bahsetmek istiyorum.
Konuya dönersek, özellikle çalışmalarını Linux tabanlı işletim sistemleri üzerinde devam ettirmek isteyen akademisyen ya da öğrenciler Windows ta kullandıkları Linux üzerinde kullanamıyorlar. Bu açıdan gretl’da böyle bir sıkıntı ile karşılaşmıyoruz.
Bir diğer artı ise gretl’ın bir kullanıcı arayüzüne sahip olmasıdır.

 

Bir çizim ekranı.
Çeşitli Menüler:

Model Menüsü:
Data Menüsü:
Değişken Menüsü:
Testler Menüsü:

Son olarak Gretl'ın özelliklerini (Kaynak:Gretl User's Manual) özetlemek gerekirse:

• Kullanıcı Dostudur:
  Gretl kullanıcıya ekonometrik analizi hızlı bir şekilde hazırlayıp çalıştırmak için sezgisel bir arayüz sunmaktadır. Paket program içerisinde Ramu Ramanathan, Jefferey Wooldrdge ve James Stock& Mark Watson'un ekonometri kitaplarındaki uygulama veri setleri ve komut satırı betikleri (script) barındırmaktadır. Açıklamalar içeren veri setlerine ve betiklere program içerisinden rahatlıkla erişilebilmektedir. Diğer iki faydalı kaynak ise kullanıcı kılavuzu ve gretl kullanıcıları e-posta listesidir.


• Esnektir:
  Grafik arayüz aracılığı ile analizlerinizi etkileşimli olarak olarak yapabileceğiniz gibi, yazacağınız (ya da önceden yazılmış) betikler ile yığın işlemleri (batch processing) yapabilirsiniz. İstediğiniz yaklaşımı tercih edebilirsiniz.


• Platformdan Bağımsızdır:
  Gretl'ın ana platformu Linux olmasına rağmen MS Windows, Mac OS X ve muhtemelen kullandığı temel kütüphanelere sahip unix benzeri işletim sistemlerinde kullanabilirsiniz.


• Açık Kaynak Kodludur:
  Gretl'ın kaynak kodunun tamamı incelemek, değiştirmek ya da genişletmek isteyen herkese açıktır. Gretl açık kaynak kodlu özgür bir yazılım olup Genel Kamu Lisansı ile lisanslanmıştır (GPL: General Public Licence).


• Makul Düzeyde Gelişmiştir:
  Gretl, en küçük kareler (EKK-OLS) temelli tahmin edicilerin tamamını (iki aşamalı EKK ve doğrusal olmayan EKK de olmak üzere) barındırmaktadır. Çeşitli en çok olabilirlik yöntemi tahmin edicilerini (maximum-likehood estimators: logit, probit, tobit vb.) barındırmanın yanısıra genelleştirilmiş en çok olabilirlik fonksiyonları da kullanılabilmektedir. Program Eşanlı denklem sistemlerinin tahmini, GARCH, ARIMA, VAR ve vektör hata düzeltme modellerini desteklemektedir.


• Hatasız Çalışmaktadır:
  Gretl NIST (U.S. National Institute of Standards and Technology) referans veri setleri üzerinde eksiksiz bir şekilde test edilmiştir.


• İnterneti Kullanır:
  Gretl Wake Forest Üniversitesi sunucularındaki veritabanlarına erişerek bu verileri kullanmak üzere getirebilir. MS-Windows versiyonu bir güncelleyici içermekte olup böylece yeni bir versiyon çıktığında otomatik güncelleme yapmak mümkün olabilmektedir.


• Ulusar Arasıdır:
  Gretl çıktısını bilgisyarınızın yerel dil ayarlarına göre İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca veya İspanyolca olarak oluşturabilir.

İlgili Konular

• JMulTi


• Comparison of statistical packages

Harici Linkler

• Gretl Homepage


• gretl project page at SourceForge


• Archive for gretl-user's mailing list


• Gretl User's Guide


• Gretl Command Reference